Ποιοι είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην παχυσαρκία;

Ποιοι είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην παχυσαρκία;

Ποιοι είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην παχυσαρκία;

Η παχυσαρκία είναι μια νόσος με πολλούς παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτή, όπως γενετική, συμπεριφορά, περιβάλλον, ιατρικοί παράγοντες, οδοί κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ) και περιφερικά σήματα.1-3   Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι οι παρακάτω παράγοντες συμβάλλουν στην επιδημία παχυσαρκίας (Πίνακας 1).

Κατηγορία

Παράγοντας

Πιθανοί μηχανισμοί

Επιδράσεις στο ενεργειακό ισοζύγιο

 Γενετικοί2,4,5

Διακυμάνσεις του ΔΜΣ
Αλλαγές στα γονίδια που ευθύνονται για το βάρος ή/και τον μεταβολισμό (επιγενετική, ελλείψεις γονιδίων, μονονουκλεοτιδικοί πολυμορφισμοί)

Μεταβλητοί

↑ Πρόσληψη ενέργειας και μεταβλητή κατανάλωση ενέργειας

 Συμπεριφορικοί2,6-8

Διατροφή, έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, συναισθηματικοί παράγοντες

Πολλαπλοί συμπεριφορικοί μηχανισμοί

↑ Πρόσληψη ενέργειας και μεταβλητή κατανάλωση ενέργειας

Έλλειψη ύπνου

Πολλαπλοί ορμονικοί μηχανισμοί: μεταβολές στην όρεξη επαγόμενες κυρίως από τη λεπτίνη και την γκρελίνη

↑ Πρόσληψη ενέργειας και μεταβλητή κατανάλωση ενέργειας

Διακοπή του καπνίσματος

Συμπεριφορική επίδραση

↑ Πρόσληψη ενέργειας  και
↓ Κατανάλωση ενέργειας

Περιβαλλοντικοί2,4,6,7,9

Πρόσβαση σε/χαμηλό κόστος τροφών, κοινωνική/οικονομική κατάσταση, στρες, φυσικό περιβάλλον, ενδοκρινικοί διαταράκτες, εντερικό μικροβίωμα

Πολλαπλοί συμπεριφορικοί μηχανισμοί

↑ Πρόσληψη ενέργειας και μεταβλητή κατανάλωση ενέργειας

Ιατρικοί1,2,10-13 

Φαρμακευτικά, όπως κορτικοστεροειδή και ορισμένα ψυχιατρικά φάρμακα

Μεταβλητοί

↑ Πρόσληψη ενέργειας και
↓ Κατανάλωση ενέργειας

Νόσοι και παθήσεις όπως σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS), σύνδρομο Cushing, υποθυρεοειδισμός , αύξηση βάρους εκ κύησης, εμμηνόπαυση, χαμηλή τεστοστερόνη

Μεταβλητοί

↑ Πρόσληψη ενέργειας και μεταβλητή κατανάλωση ενέργειας

 Οδοί ΚΝΣ3,13

Ομοιοστατικές οδοί και οδοί συστήματος ανταμοιβής

Ρύθμιση ενέργειας στον υποθάλαμο, σύστημα ανταμοιβής ντοπαμίνης

↑ Πρόσληψη ενέργειας και μεταβλητή κατανάλωση ενέργειας

Περιφερικά σήματα2,3

Ορμόνες και γαστρεντερικά πεπτίδια [ινσουλίνη, λεπτίνη, γκρελίνη, γλυκαγονόμορφο πεπτίδιο 1 (GLP- 1), χολοκυστοκινίνη (ΧΚΚ), αμυλίνη, πεπτίδιο YY (PYY)]

Μεταβολές στην όρεξη επαγόμενες κυρίως από τη λεπτίνη και την γκρελίνη

Μεταβλητοί

ΔΜΣ = Δείκτης Μάζας Σώματος, ΧΚΚ = χολοκυστοκινίνη, ΚΝΣ = Κεντρικό Νευρικό Σύστημα,
GLP-1 = γλυκαγόνο πεπτίδιο 1, PCOS = σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, PYY = πεπτίδιο YY   


Παραπομπές